Andrzej Poczobut gościem Café Lokalnej
Rozmowy o odwadze, odpowiedzialności i sile lokalnego dziennikarstwa
11 czerwca w Warszawie uczestnicy programu „Media Forum. Rozwój Lokalny” spotkali się z Andrzejem Poczobutem – dziennikarzem, publicystą i działaczem polskiej mniejszości na Białorusi. Rozmowę z gościem poprowadziła Katarzyna Sroczyńska. Spotkanie było okazją do refleksji nad rolą dziennikarstwa, ceną niezależności oraz sytuacją więźniów politycznych na Białorusi.
Na początku spotkania dziennikarze mediów lokalnych podkreślali, że Andrzej Poczobut jest dla nich uosobieniem takich cech, jak pasja, pokora, odwaga i wytrwałość. Podkreślali, dla wielu osób jest on punktem odniesienia w myśleniu o tym, czym jest odpowiedzialne dziennikarstwo.
Poczobut opowiedział o swojej drodze zawodowej. Choć ukończył studia prawnicze, wydarzenia polityczne na Białorusi sprawiły, że porzucił ten zawód. Po zmianach ustrojowych w połowie lat 90. uznał, że prawo przestało być narzędziem ochrony obywateli, a dziennikarstwo stało się jedną z niewielu przestrzeni pozwalających opisywać rzeczywistość niezależnie od autorytarnej władzy.
Podkreślał, że fundamentem pracy dziennikarskiej są fakty. Wspominając prowadzone przeciwko niemu postępowania karne, zwracał uwagę, że nie dotyczyły one nieprawdziwych informacji, lecz wniosków wyciąganych na podstawie rzetelnie opisanych wydarzeń. Jego zdaniem właśnie wierność faktom stanowi najważniejszą zasadę wykonywania tego zawodu.
Gość spotkania mówił także o presji, z jaką mierzą się nie tylko dziennikarze, ale również mieszkańcy lokalnych społeczności angażujący się w obronę swoich praw. Wspominał ludzi, którzy obawiali się konsekwencji sprzeciwu wobec lokalnych władz, wiedząc, że to oni pozostaną na miejscu i będą musieli żyć z następstwami swoich decyzji.
Zapytany, czy nadal czuje się przede wszystkim dziennikarzem, odpowiedział bez wahania twierdząco. Jak zaznaczył, właśnie ta tożsamość była dla niego najważniejsza przez wszystkie lata działalności.
Andrzej Poczobut odniósł się również do określania go mianem bohatera. Podkreślił, że nie utożsamia się z takim określeniem, wskazując, że prawdziwymi bohaterami byli żołnierze Armii Krajowej, a współcześnie – przede wszystkim walczący Ukraińcy. Źródła własnej nadziei upatruje natomiast w historii i przekonaniu, że mimo okresowych kryzysów przestrzeń wolności na świecie stopniowo się poszerza.
Poruszając temat sytuacji na Białorusi, rozmówcy zwrócili uwagę na los więźniów politycznych. Poczobut mówił o osobach, które spotkał podczas pobytu w więzieniu – ludziach ciężko chorych, niepełnosprawnych czy pozbawionych właściwej opieki medycznej. Podkreślał, że rzeczywista liczba więźniów politycznych może być znacznie wyższa od oficjalnie znanej, ponieważ nie wszystkie przypadki są zgłaszane organizacjom broniącym praw człowieka.
Spotkanie zakończył słowami, które – jak przypomniał – od lat towarzyszą więźniom: „Wierzyć i czekać. Czekać i wierzyć.”
Zespół Fundacji Media Forum z Andrzejem Poczobutem
Spotkanie z Andrzejem Poczobutem było jednym z najważniejszych wydarzeń tegorocznej edycji programu „Media Forum. Rozwój Lokalny”. Dla uczestników stało się nie tylko lekcją o odpowiedzialności za słowo, ale również przypomnieniem, że niezależne dziennikarstwo zaczyna się od odwagi opisywania rzeczywistości zgodnie z faktami – nawet wtedy, gdy wiąże się to z osobistym ryzykiem.
Nagranie ze spotkania dostępne jest na portalu You Tube: https://www.youtube.com/watch?v=B3b2121VHjs
Program „Media Forum. Rozwój Lokalny” jest wspólnym przedsięwzięciem Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Fundacji Media Forum.
Zdjęcia: Maciej Starczewski, Adam Wołosz